Badania i raporty

W ramach kampanii Zachowaj Trzeźwy Umysł zrealizowaliśmy kilka raportów dotyczących życia dzieci i młodzieży. Stanowiły one cenne źródło informacji dla lokalnych koordynatorów kampanii i władz samorządowych.

Młodzi Polacy o zachowaniach ryzykownych 2007

Ankieta miała służyć określeniu stosunków młodzieży do zachowań ryzykownych i poznaniu ich opinii na temat środków uzależniających oraz przemocy. Uczniowie wypełniali arkusze ankietowe anonimowo za zgodą rodziców. Wypełnione arkusze zostały przysłane do stowarzyszenia prowadzącego kampanię, a następnie opracowane. Do biura napłynęło blisko 38,5 tys. ankiet z podstawówek oraz ponad 35 tysięcy ankiet z gimnazjów. Badanie ankietowe zostało powtórzone w 2008 roku jako ewaluacja.

O opracowanie wyników badania poprosiliśmy psycholog Ewę Kosińską, specjalistkę w zakresie pomocy psychologiczno-pedagogicznej dzieciom i młodzieży.

Młodzi i substancje psychoaktywne 2014

Badanie stanowiło ogólnopolskie spojrzenie z perspektywy młodzieży na problem palenia papierosów, picia alkoholu, zażywania narkotyków i dopalaczy. Pierwsza edycja odbywała się od kwietnia 2014 roku do czerwca 2014 roku. Ewaluacja badania odbyła się w 2015 roku. Socjologiczne badanie empiryczne obejmowało swoim zakresem uczniów klas piątych (2014) i szóstych (2015) szkół podstawowych oraz uczniów klas drugich (2014) i trzecich (2015) szkół gimnazjalnych.

Metodologia: badanie ilościowe w formie ankiety papierowej oraz ankiety internetowej wypełnianej audytoryjnie (z zapewnieniem anonimowości). Długość wywiadu: 45 minut. Prace terenowe: przeszkoleni pracownicy szkół biorących udział w programie ZTU®.

Próba badawcza w 2014 roku – 48 076 uczniów, w tym:

  • 25 173 uczniów klas piątych szkół podstawowych,
  • 22 903 uczniów klas drugich gimnazjum.

Próba badawcza w 2015 roku – 25 686 uczniów, w tym:

  • 14 031 uczniów klas szóstych szkół podstawowych,
  • 11 655 uczniów klas trzecich gimnazjum.

W odniesieniu do szkoły podstawowej przedmiotem badania było przyjrzenie się opinii badanych uczniów na temat skutków spożywania alkoholu. Pytano także o zdanie na temat tego, jak postąpić, gdy rówieśnicy piją, palą lub zażywają narkotyki (czy wiedzą, z kim porozmawiać lub gdzie szukać pomocy). Analiza socjologiczna odnosząca się do uczniów gimnazjum obejmowała także zagadnienia dotyczące marihuany i dopalaczy.

O opracowanie wyników badania poprosiliśmy doktora nauk humanistycznych w zakresie socjologii Błażeja Dyczewskiego.

Społeczna diagnoza uczniów 2018

Badaną populację stanowili uczniowie szkół podstawowych z samorządów biorących udział w kampanii „Zachowaj Trzeźwy Umysł 2018”. Do badań ankietowych przystąpiły dzieci i młodzież w dwóch grupach wiekowych: klasy młodsze (V i VI klasa szkół podstawowych) oraz roczniki starsze (czyli klasy VII i VIII szkół podstawowych). Respondenci stanowią próbę reprezentatywną dla ogółu uczniów szkół podstawowych kształcących się w małych i średnich miastach z terenu całej Polski. Łącznie w badaniu wzięli udział uczniowie z około 294 gmin. W badaniu uczestniczyło 70 185 uczniów (35 983 dziewcząt i 34 202 chłopców).

Badanie było realizowane za pomocą liczącego 60 pytań kwestionariusza ankiety internetowej (CAWI) wypełnianej audytoryjnie w dniach 1 października 2018 r. – 12 stycznia 2019 r. Po stronie samorządów bezpośredni udział w badaniu brali koordynatorzy (nauczyciele, pedagodzy), którzy nadzorowali przeprowadzenie badania w wyznaczonej placówce (np. w szkole). Do ich zadań należało poinformowanie uczniów i rodziców o badaniu, zebranie od rodziców uczniów uczestniczących w badaniu zgody na uczestnictwo, a także uzgodnienie harmonogramów realizacji badania. Bezpośredni udział w badaniu brały także osoby monitorujące (np. nauczyciele informatyki), które zabezpieczały pracę od strony technicznej. Do ich zadań należało przygotowanie sali komputerowej, sprzętu komputerowego do przeprowadzenia ankiety oraz współpraca z koordynatorem badania w placówce.

Główne cele badania

Zasadniczym celem badania jest przedstawienie i charakterystyka młodzieży szkolnej (klasy V-VIII) w głównych obszarach życia społecznego, jak również wskazanie na czynniki społeczno-demograficzne determinujące skalę tego zjawiska. Cel ten został zrealizowany poprzez przedstawienie obrazu polskiej młodzieży w następujących obszarach:

  • Szkoła – w jej ramach omówiono stosunek do nauczycieli i nauki, perspektywy i oczekiwania edukacyjne oraz szkolne i pozaszkolne relacje rówieśnicze.
  • Rodzina – jako podstawowa komórka życia społecznego wywiera ogromny wpływ na każde pokolenie. Przedmiotem niniejszego opracowania jest ocena bezpośrednich relacji rodzinnych, postawy wobec tradycji i przodków, a także wizja małżeństwa i rodziny, jak również wyznawanych wartości.
  • Zdrowie – to kluczowe zagadnienie dla całej ludzkości. W raporcie przedstawiono aspekty aktywności fizycznej uczniów, oceny jakości życia i zdrowia.
  • Zwyczaje żywieniowe – wiele się o nich obecnie mówi i wprowadza coraz nowsze rozwiązania legislacyjne. Raport omawia zagadnienia odżywiania się uczniów, spożywania owoców, warzyw i przekąsek, a także zażywania środków psychoaktywnych, alkoholu, papierosów, dopalaczy, suplementów diety, napojów energetycznych i leków.
  • Przemoc i agresja – jest problemem, na który należy zwracać szczególną uwagę, gdyż niekontrolowana prowadzi do bardzo przykrych konsekwencji. W badaniu ukazano problem przemocy fizycznej i emocjonalnej (psychicznej), głównie w celu zdiagnozowania tego zjawiska.
  • Granie w gry, korzystanie z internetu i smartfona – to zachowania, z którymi nierzadko mają do czynienia dorośli. Jest to problem dosyć często podejmowany przez badaczy społecznych, chociaż przy tak dynamicznie zmieniających się rozwiązaniach technologicznych trudno jest trafnie zdiagnozować skalę tego zjawiska. W raporcie znalazły się główne wskaźniki opisujące formy i częstotliwość korzystania z internetu i telefonów komórkowych.
  • Podstawowe czynności życia codziennego – czy można mówić o stylu życia młodzieży? Na to pytanie odpowiedź nie jest jednoznaczna. Można jednak badać ogólnie rozumiany styl życia jako sposób spędzania wolnego czasu, wykonywania czynności codziennych, uczęszczania na zajęcia pozaszkolne.
  • Praca i ekonomia – finanse dotyczą młodego człowieka podobnie jak dorosłego. Są nie mniej ważne, jednak posiadają inny wymiar. Raport relacjonuje zagadnienie finansów młodzieży, wydatków, a także postaw wobec sukcesu zawodowego i podejmowanych prac zarobkowych.
  • Kapitał społeczny – hasło bardzo modne i często wykorzystywane do ukazania pewnych umiejętności społeczeństw i grup społecznych, dzięki którym jedne społeczeństwa są spójne, zorganizowane i odporne na manipulację, a inne niespójne, podążające wyłącznie za korzyściami materialnymi i konsumpcyjnymi potrzebami. W tym punkcie przedstawiono zagadnienia uogólnionego zaufania społecznego, patriotyzmu, patriotyzmu lokalnego, a także moralności i religijności młodzieży.

O opracowanie wyników badania poprosiliśmy doktora nauk humanistycznych w zakresie socjologii Błażeja Dyczewskiego. Ewaluacja badania była zaplanowana w terminie 16 listopada 2020 do 23 kwietnia 2021. W wyniku epidemii termin został odroczony. Aktualny termin badania: 1 września 2021 do 30 listopada 2021.

Co się dzieje w kampanii Zachowaj Trzeźwy Umysł?

  • Zmiana terminu Diagnozy – komunikat
    Poniżej prezentujemy komunikat Pana Piotra Adamskiego, prezesa zarządu SPiDR oraz głównego koordynatora kampanii Zachowaj Trzeźwy Umysł w sprawie zmiany terminu…

    Czytaj dalej

  • Diagnoza Społeczna Uczniów 2020/21
    [Aktualizacja – 21.05.2021] Informujemy, że 1 września 2021 rozpoczniemy ewaluację badania pn. „Ogólnopolska Diagnoza Społeczna Uczniów”. Badanie jest prowadzone w…

    Czytaj dalej

  • Konkursy ZTU 2021
    W ramach kampanii Zachowaj Trzeźwy Umysł 2021 corocznie organizujemy konkursy profilaktyczno-edukacyjne dla uczniów. W 2021 przygotowaliśmy dwa konkursy indywidualne. Przeczytaj…

    Czytaj dalej

Każdego roku kampania Zachowaj Trzeźwy Umysł to dziesiątki lokalnych wydarzeń, przedsięwzięć, konkursów i atrakcji. Zapraszamy do lektury relacji z miast, gmin i szkół zaangażowanych w ZTU.

W 2021 kampanii Zachowaj Trzeźwy Umysł towarzyszy hasło „W poszukiwaniu szczęścia”. W ramach kampanii uruchomiliśmy platformę z materiałami on-line oraz platformę ankietową.

Oferta ZTU 2021


Diagnoza


Materiały on-line


Co roku w ramach kampanii Zachowaj Trzeźwy Umysł organizujemy konkursy profilaktyczne dla dzieci i młodzieży.

Konkursy ZTU 2021


Regulaminy


Wyrażenia zgody


Archiwalne wpisy, aktualności i relacje. Rzuć okiem na długą historię kampanii, przeczytaj treści sprzed kilku lat, znajdź archiwalną wiadomość, której potrzebujesz!

Archiwum stron: